Türkiye'de yatırım teşvikleri bugün 30.05.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile düzenlenir; 2012/3305 sayılı eski karar yürürlükten kaldırılmıştır (m.34). Sistem; Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi programları, Öncelikli ve Hedef yatırımlardan oluşan Sektörel Teşvik Sistemi ve altı bölgeye göre farklılaşan bölgesel desteklerden oluşur. Asgari sabit yatırım 1. ve 2. bölgede 12 milyon TL, diğer bölgelerde 6 milyon TL'dir; teşvik belgesi başvuruları E-TUYS üzerinden 31.12.2030'a kadar yapılabilir.
Türkiye'de yatırım teşvik sistemi 2026'da nasıl işliyor?
Türkiye'de yatırımlara sağlanan devlet yardımları, 29.05.2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar" ile düzenlenir. Karar 30.05.2025 tarihli ve 32915 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir; elektronik fatura ve elektronik bildirimlere ilişkin m.5/11-14 hükümleri ise 01.01.2026'da yürürlüğe girmiştir (m.35). 22.11.2026 itibarıyla Karar üzerinde yayımlanmış bir değişiklik kararı bulunmamaktadır.
Sistemin temel aracı yatırım teşvik belgesidir. Teşvik belgesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından elektronik ortamda (E-TUYS) düzenlenir ve yatırımcının hangi destek unsurlarından, hangi oran ve sürelerle yararlanacağını gösterir. Belge yatırımı gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişi adına düzenlenir; yabancı sermayeli şirketler yerli şirketlerle aynı koşullarda başvurur.
Kararın 4. maddesine göre teşvik sistemi üç katmandan oluşur:
- Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi (TYKH): Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı.
- Sektörel Teşvik Sistemi: Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi ve Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi.
- Bölgesel teşvikler: yukarıdaki sistemlerde desteklenen yatırımlara, yatırımın yapıldığı bölgeye göre eklenen sigorta primi destekleri.
Bunlara ek olarak işletmelerin dijital ve yeşil dönüşüm yatırımları Dijital Dönüşüm Programı (m.11) ve Yeşil Dönüşüm Programı (m.12) kapsamında değerlendirilir; bu programlarda desteklenmesine karar verilen yatırımlar öncelikli yatırım sayılır (m.9/1-a).
Eski 2012/3305 sayılı teşvik kararı hâlâ uygulanıyor mu?
Hayır, yeni başvurular için uygulanmaz. 9903 sayılı Kararın 34. maddesi, 15.06.2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan eski Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar'ı ve 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Programı Kararı'nı yürürlükten kaldırmıştır. Bu nedenle "genel teşvik", "büyük ölçekli yatırım" veya eski bölgesel vergi indirimi oranları gibi kavramlarla yapılan hesaplamalar artık yeni yatırımlar için geçerli değildir.
Geçiş dönemi için üç kural öne çıkar:
- Sonuçlanmamış başvurular (geçici m.1): Karar yürürlüğe girdiğinde sonuçlanmamış müracaatlar, müracaat tarihinde yürürlükte olan karara göre sonuçlandırılır; yatırımcı talep ederse yeni Karara göre değerlendirilir.
- Mevcut belgeler (geçici m.2): Eski kararlara göre düzenlenmiş teşvik belgeleri, dayandıkları karar çerçevesinde uygulanmaya devam eder. Ancak eski belge kapsamında alınan makine ve teçhizat yeni Karara göre düzenlenen belgeye devredilemez.
- Süresi biten 6. bölge destekleri (geçici m.5): 2012/3305 döneminde düzenlenmiş ve 6. bölge için öngörülen sürede sigorta primi desteği almış belgelerde, istihdam ortalaması korunduğu sürece destek süresi talep üzerine 31.12.2028'e kadar uzatılır.
Hangi programlar ve teşvik sistemleri var?
Yatırımın hangi sisteme gireceği, yararlanacağı destek paketini belirler. Aşağıdaki tablo Kararın ana programlarını karşılaştırır.
| Program / sistem | Kapsam | Değerlendirme | Asgari sabit yatırım |
|---|---|---|---|
| Teknoloji Hamlesi Programı (m.6) | Bakanlık tebliğiyle yayımlanan öncelikli ürün listesindeki ürün veya teknolojilere yönelik yatırımlar | Değerlendirme Komitesi, proje bazında | Kararda ayrıca belirtilmemişse genel eşik |
| Yerel Kalkınma Hamlesi Programı (m.7) | Her il için tebliğle belirlenen dört yerel yatırım konusu | Değerlendirme Komitesi, proje bazında | Genel eşik |
| Stratejik Hamle Programı (m.8) | Katma değeri yüksek, dışa bağımlılığı azaltan, Ar-Ge içeriği yüksek imalat yatırımları; dijital ve yeşil dönüşüm | Ön değerlendirme + kalkınma ve yatırım bankası fizibilitesi + Komite | Yüksek teknoloji 100 milyon TL, diğerleri 200 milyon TL |
| Öncelikli Yatırımlar (m.9) | Kararda sayılan konular: yüksek teknoloji, 6. bölge, savunma, madencilik, Ar-Ge, veri merkezi, yük limanı, nitelikli turizm, eğitim vb. | Genel Müdürlük | Genel eşik (bazı konularda özel eşik) |
| Hedef Yatırımlar (m.10) | EK-3'te sayılan sektörler, belirtilen şartlarla | Genel Müdürlük | Genel eşik veya EK-3'teki eşik |
Stratejik Hamle Programı için Genel Müdürlük başvuruları ön değerlendirmeye tabi tutar. Kriterler arasında ana ürünün son bir yıllık ihracatının ithalatı karşılama oranının azami %70 olması, katma değer oranının asgari %30 olması, yatırım tutarının %20'si kadar öz kaynak bulunması ve ilgili ürün ithalatının son bir yılda 50 milyon ABD doları veya üzerinde olması yer alır (m.8/3). Asgari 50 milyon TL tutarındaki yeşil ve dijital dönüşüm yatırımları bu değerlendirme süreci olmaksızın Stratejik Hamle kapsamında desteklenebilir (m.8/8).
Öncelikli yatırımlar listesi geniştir. Örneğin yüksek teknolojili ürün yatırımları; İstanbul dışında orta-yüksek teknolojili ürün yatırımları; müteharrik karakterli olanlar hariç 6. bölgedeki tüm yatırımlar; imalat sanayiinin öz tüketimine yönelik güneş ve rüzgâr santralleri; Ar-Ge yatırımları; asgari 3 MW kurulu güçlü veri merkezleri; yük taşımacılığına yönelik limanlar; kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerindeki ve termal turizm konaklama yatırımları; lisanslı depoculuk ve 25 dekar ve üzeri otomasyonlu topraksız seralar bu kapsamdadır (m.9/1).
Hedef yatırımlarda iki önemli sınır vardır: İstanbul'da yapılan hedef yatırımlar ve elektrik üretimi, dağıtımı, depolaması ile ana şebekeden gaz dağıtımı yatırımları vergi indiriminden yararlanamaz; faiz veya kâr payı desteği ise yalnız 4., 5. ve 6. bölgelerdeki hedef yatırımlara sağlanır (m.10).
Destek unsurları nelerdir ve oranları ne kadar?
TYKH programlarında gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği, makine desteği ve yatırım yeri tahsisi; Sektörel Teşvik Sisteminde ise makine desteği hariç aynı unsurlar uygulanır (m.4). Oran ve üst sınırlar şöyledir:
| Destek unsuru | Teknoloji / Yerel Kalkınma Hamlesi | Stratejik Hamle | Öncelikli yatırım | Hedef yatırım |
|---|---|---|---|---|
| Gümrük vergisi muafiyeti (m.13) | Var | Var | Var | Var |
| KDV istisnası (m.14) | Var | Var | Var | Var |
| Vergi indirimi – yatırıma katkı oranı (m.20) | %50 | %40 | %30 | %20 (İstanbul ve enerji yatırımları hariç) |
| Faiz/kâr payı desteği – TCMB politika faizinin payı (m.15) | %40, en fazla 20 puan | %30, en fazla 15 puan | %25, en fazla 12,5 puan | %25, en fazla 12,5 puan (yalnız 4-5-6. bölge) |
| Faiz/kâr payı desteği üst sınırı | Sabit yatırımın %20'si ve 240 milyon TL | %15 ve 180 milyon TL | %10 ve 24 milyon TL | %10 ve 12 milyon TL |
| Makine desteği (m.16) | Makine bedelinin %25'i; sabit yatırımın %15'i ve 240 milyon TL | %25; %15 ve 180 milyon TL | Yok | Yok |
| Yatırım yeri tahsisi (m.21) | Var | Var | Var | Var |
Destek unsurlarının işleyişi kısaca şöyledir:
- Gümrük vergisi muafiyeti: Belge kapsamındaki ithal makine ve teçhizat için İthalat Rejimi Kararındaki gümrük vergisi %0 uygulanır. EK-4'teki makineler muafiyet olmaksızın ithal edilebilir (m.13).
- KDV istisnası: Belge kapsamındaki makine ve teçhizatın ithali ve yurt içi teslimi ile belgedeki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları KDV'den istisna edilebilir (m.14).
- Vergi indirimi: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.32/A çerçevesinde, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar gelir veya kurumlar vergisi %60 indirimli uygulanır. Genel %25 oranı için bu, indirimli oranın %10 olması demektir. Yatırıma katkı tutarının %50'sine kadarı yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlara da uygulanabilir (m.20/2). Arazi, arsa, royalti ve amortismana tabi olmayan harcamalar ile finans ve sigorta kurumları, iş ortaklıkları, yap-işlet ve yap-işlet-devret modelleri ve rödovansa bağlı yatırımlar bu destekten yararlanamaz (m.20/3).
- Faiz veya kâr payı desteği: Bankalardan kullanılan en az bir yıl vadeli TL yatırım kredisinin sabit yatırımın %70'ine kadar olan kısmı için, TCMB bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yukarıdaki yüzdesine karşılık gelen puan, ilk kredi kullanımından itibaren azami beş yıl bütçeden ödenir (m.15). Döviz kredilerinde daha düşük sabit puanlar uygulanır.
- Makine desteği: Yalnız TYKH yatırımlarında, birim fiyatı 2 milyon TL ve üzeri makine ve teçhizat bedelinin %25'i ödenir. Makine desteği ile faiz desteği birlikte kullanılamaz (m.15/9, m.16/3).
- Yatırım yeri tahsisi: Teşvik belgeli yatırımlara 4706 sayılı Kanunun ek 3. maddesi çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilir; vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ve elektrik üretimi yatırımları bu destekten yararlanamaz (m.21).
TYKH kapsamındaki faiz ve makine desteği ödemeleri, harcamanın yapıldığı yılı izleyen yıl Bakanlığa sunulan yeminli mali müşavir onaylı yatırım ilerleme raporuna göre hak ediş esasında yapılır (m.17). Sağlanan desteklerin toplam değeri, gerçekleşen sabit yatırım tutarını aşamaz (m.5/14).
Teşvik bölgeleri hangileri ve hangi il hangi bölgede?
Karar, illeri sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine göre altı bölgeye ayırır (m.3, EK-2). Bölge numarası büyüdükçe bölgesel destekler artar. Tam liste:
| Bölge | İller | İl sayısı |
|---|---|---|
| 1. bölge | Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Muğla | 8 |
| 2. bölge | Aydın, Balıkesir, Bolu, Çanakkale, Denizli, Edirne, Kayseri, Konya, Manisa, Mersin, Sakarya, Tekirdağ, Yalova | 13 |
| 3. bölge | Adana, Bilecik, Burdur, Düzce, Gaziantep, Isparta, Karabük, Karaman, Kırıkkale, Kırklareli, Kütahya, Nevşehir, Rize, Samsun, Trabzon, Uşak, Zonguldak | 17 |
| 4. bölge | Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Artvin, Çorum, Elazığ, Erzincan, Kastamonu, Kırşehir, Malatya, Sivas | 11 |
| 5. bölge | Bartın, Bayburt, Çankırı, Erzurum, Giresun, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Niğde, Ordu, Osmaniye, Sinop, Tokat, Tunceli, Yozgat | 15 |
| 6. bölge | Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Van | 17 |
Her ilin bölgesini, nüfusunu ve öne çıkan sektörlerini 81 il haritasında görebilirsiniz. Örnek il profilleri için İstanbul, Konya ve Van sayfalarına bakılabilir.
Bölgesel destekler yatırımcıya ne sağlar?
Bölgesel teşvikler, TYKH ve Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlara eklenen istihdam destekleridir (m.4/4):
- Sigorta primi işveren hissesi desteği (m.18): Belgeyle sağlanan ilave istihdam için, işveren hissesinin asgari ücrete isabet eden kısmının 6. bölgede tamamı, diğer bölgelerde %50'si Bakanlık bütçesinden karşılanır. Süreler: 1. bölge —, 2. bölge 1 yıl, 3. bölge 2 yıl, 4. bölge 4 yıl, 5. bölge 8 yıl, 6. bölge 12 yıl. TYKH yatırımlarında süre 6. bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde (1. bölge dahil) 8 yıldır.
- Sigorta primi işçi hissesi desteği (m.19): Yalnız 6. bölgede, ilave istihdam için işçi hissesinin asgari ücrete isabet eden kısmı 10 yıl süreyle karşılanabilir.
- Alt bölge desteği (m.22): Yatırım bir organize sanayi bölgesinde (OSB) veya endüstri bölgesinde ya da EK-5'teki ilçelerden birinde yapılırsa, sigorta primi işveren hissesi desteğinde bir alt bölgenin şartları uygulanır; iki koşul birlikte sağlanırsa iki alt bölge. 6. bölgede bu durumda süreye iki yıl eklenir. OSB'lerin işleyişi için teknoparklar ve OSB'ler rehberine bakınız.
- Nakil yatırımları (m.18/5): 1. bölgeden 4., 5. veya 6. bölgeye taşınan imalat sanayii yatırımlarına, asgari 50 istihdam ve taşınan makinelerin en az bir yıl aktifte kayıtlı olması şartıyla bölgesel destekler sağlanır; bu yatırımlarda asgari yatırım tutarı aranmaz.
Destek, prim belgelerinin yasal süresinde verilmesine ve desteğe konu olmayan primlerin zamanında ödenmesine bağlıdır (m.18/6).
31.12.2026'ya kadar geçerli geçici destekler nelerdir?
İki geçici hüküm, belirli yerlerde 6. bölge desteklerini 2026 sonuna kadar açık tutar:
- Geçici m.3 – deprem bölgesi: 6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi kabul edilen ve 2018/11201 sayılı Kararın ek-2'sinde sayılan ilçelerde yapılacak yatırımlar için, 31.12.2026'ya kadar yapılan müracaatlarda 6. bölge destekleri aynı oran, süre ve şartlarla uygulanır.
- Geçici m.4 – eski Cazibe Merkezi illerindeki OSB'ler: 2018/11201 sayılı Kararın ek-1'indeki illerde bulunan OSB ve endüstri bölgeleri ile Sivas Demirağ OSB'de yapılacak imalat sanayii yatırımlarına (NACE 10-32 ve 38.2), 31.12.2026'ya kadar yapılan müracaatlarda 6. bölge destekleri sağlanır.
Bu kapsamdaki yatırımlar ayrıca öncelikli yatırım sayılır (m.9/1-ç). Süre kısıtlı olduğundan, bu imkândan yararlanmak isteyen yatırımcıların başvuru dosyasını 2026 sonundan önce E-TUYS'ta tamamlaması gerekir.
Asgari yatırım tutarı ve temel şartlar nelerdir?
Kararın 5. maddesi tüm yatırımlar için ortak şartları belirler:
- Asgari sabit yatırım tutarı: Ayrıca belirtilmemişse 1. ve 2. bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde 6 milyon TL (m.5/2). Finansal kiralamada her bir kiralama şirketi için makine tutarı en az 3 milyon TL olmalıdır (m.5/3). TL tutarlar her yıl yeniden değerleme oranı dikkate alınarak tebliğle güncellenir (m.5/10).
- Yatırım konusu: Yatırımın EK-3'teki konulara yönelik olması ve oradaki şartları sağlaması gerekir; TYKH, dijital ve yeşil dönüşüm yatırımları için bu şart aranmaz (m.5/1).
- Başvuru öncesi harcama: Teşvik belgesi müracaat tarihinden önce yapılan harcamalar belge kapsamına alınmaz (m.5/6). Bu nedenle sipariş ve ödemelerden önce başvuru yapılmalıdır.
- Maddi olmayan varlıklar: Marka, lisans, know-how gibi kalemler toplam sabit yatırımın %25'ini aşamaz (m.5/8).
- Ekosistem geliştirme planı: KOBİ olmayan yatırımcılar ile Yerel Kalkınma Hamlesi yatırımcıları, sabit yatırımın en az %2'si tutarında eğitim, Ar-Ge veya yerel kalkınmaya katkı harcaması içeren onaylı bir plan uygulamakla yükümlüdür (m.5/9).
- Son başvuru tarihi: Karar kapsamında 31.12.2030 tarihine kadar yapılan müracaatlar değerlendirilir (m.5/5).
Yatırım teşvik belgesi için nasıl başvurulur?
Başvuru ve sonraki tüm işlemler E-TUYS (Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi) üzerinden elektronik olarak yürütülür (m.5/12). Tipik akış şöyledir:
- Ön analiz: Yatırım konusunun NACE kodu, yatırım yeri ve bölgesi, yatırımın hangi programa veya sisteme girdiği ve asgari tutar belirlenir.
- E-TUYS yetkilendirmesi: Şirket adına sisteme erişim için yetkili kişi tanımlanır ve elektronik imza ile işlem yapılır.
- Başvuru dosyası: Sabit yatırım tutarı (arazi, bina, makine, diğer), ithal ve yerli makine listeleri, istihdam ve finansman planı, kapasite bilgileri girilir. TYKH ve Stratejik Hamle başvuruları ilgili değerlendirme komitesinin proje bazlı incelemesine girer.
- Değerlendirme ve belge: Proje sektörel, mali ve teknik açılardan uygun görülürse teşvik belgesi elektronik olarak düzenlenir (m.5/4). Yatırımın başlangıç tarihi müracaat tarihidir (m.29/1).
- Yatırım dönemi: Yatırım süresi yatırımcı tarafından önerilir; 3 yıldan uzunsa Bakanlık 3 yıla kadar düşürebilir. Süre içinde bitirilemezse ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir (m.29/2). Yurt içi alımlarda belge kapsamında e-fatura veya e-arşiv fatura zorunludur (m.5/11).
- Tamamlama vizesi: Süre bitiminden itibaren üç ay içinde tamamlama vizesi için başvurulur. Vize, yerinde ekspertiz veya Genel Müdürlükçe uygun görülürse yeminli mali müşavir raporuyla yapılır (m.29/5-6). İstihdam destekleri vizeli belgedeki istihdamla sınırlıdır.
Teşvik belgesi alındıktan sonra nelere dikkat edilmeli?
Belge, yatırımcıya süreklilik gerektiren yükümlülükler yükler:
- Devir ve hisse satışı: Vizesi yapılmamış belgenin başka yatırımcıya devri Genel Müdürlüğün iznine tabidir; TYKH yatırımlarında proje tamamlanmadan hisse devri (Borsa İstanbul'da halka arz hariç) ayrıca komite kararı gerektirir (m.25).
- Makine satışı ve kiralama: Tamamlama vizesi için başvurudan itibaren iki yıl dolmadan sabit kıymet satışı Bakanlık iznine tabidir ve desteklerin geri alınması sonucunu doğurabilir; iki yıl dolduktan sonra satış serbesttir (m.26). Kiralama da izne bağlıdır (m.27).
- Yer değişikliği: Yatırımın destek süresi boyunca bulunduğu bölgede faaliyet göstermesi esastır; daha az desteklenen bölgeye nakilde aşan destekler geri alınır (m.28).
- Diğer kamu destekleri: Karar kapsamındaki destekler, kural olarak başka kamu kurumlarının destekleriyle birleştirilemez; sübvansiyonlu kredi ile Teknoloji Hamlesi yatırımlarında KOSGEB ve TÜBİTAK destekleri istisnadır (m.33).
- Müeyyide: Belge şartlarına uyulmaması, yanıltıcı bilgi verilmesi veya yatırımın süresinde tamamlanmaması belge iptaline ya da kısmi müeyyideye yol açar; destekler 6183 sayılı Kanuna göre gecikme zammıyla geri alınır (m.32).
Vergi indirimi ve istihdam destekleri yıllar boyunca kullanıldığından, muhasebe kayıtlarının belge bazında ayrı izlenmesi önerilir. Vergi boyutu için Türkiye vergi sistemi rehberine bakınız.
Yabancı yatırımcı teşvik planlamasını nasıl yapmalı?
Yabancı yatırımcı açısından üç pratik nokta öne çıkar. Birincisi, şirket kuruluşu ile başvurunun zamanlaması: tescil tarihi teşvik müracaatından en fazla bir yıl önce olan yeni şirketler, vergi indiriminden vazgeçerek TYKH'de faiz veya makine desteği oranına 5 puan ve üst sınıra 60 milyon TL, öncelikli yatırımlarda 2 puan ve 6 milyon TL, hedef yatırımlarda 2 puan ve 2,4 milyon TL eklenmesini talep edebilir (m.20/4). Henüz kâr üretmeyecek yeni bir yapı için bu seçenek nakit akışı açısından daha anlamlı olabilir; ayrıntı için şirket kurma rehberine bakınız.
İkincisi, yer seçimi: aynı yatırım, 1. bölgede bir OSB'de ya da 4. bölgede bir OSB'de yapıldığında istihdam desteği süresi önemli ölçüde değişir. Serbest bölgelerin ayrı vergi rejimi bulunduğundan, ihracat odaklı projelerde serbest bölgeler rehberindeki seçenekler de karşılaştırılmalıdır. Üçüncüsü, başvuru öncesi harcama yasağı: makine siparişi veya arsa ödemesi başvurudan önce yapılırsa bu harcamalar teşvik kapsamı dışında kalır.
Sıkça sorulan sorular
2012/3305 sayılı teşvik kararı yürürlükte mi?
Hayır. 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 34. maddesiyle 2012/3305 sayılı Karar ve 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Programı Kararı yürürlükten kaldırılmıştır. Bu kararlara göre daha önce düzenlenmiş teşvik belgeleri ise dayandıkları karar çerçevesinde uygulanmaya devam eder (geçici m.2). Yeni başvurular 30.05.2025'ten beri 9903 sayılı Karara göre değerlendirilir.
Yatırım teşvik belgesi için asgari yatırım tutarı nedir?
Kararda ayrıca bir tutar öngörülmemişse asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 12 milyon TL, 3., 4., 5. ve 6. bölgelerde 6 milyon TL'dir (m.5/2). Stratejik Hamle Programında eşik yüksek teknoloji yatırımları için 100 milyon TL, diğerleri için 200 milyon TL'dir. TL tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
Teşvik belgesi başvurusu nereden yapılır?
Başvuru, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün web tabanlı sistemi E-TUYS üzerinden elektronik imza ile yapılır. Belge de elektronik olarak düzenlenir ve revize, tamamlama vizesi gibi sonraki işlemler aynı sistemden yürütülür. 9903 sayılı Karar kapsamında 31.12.2030'a kadar yapılan başvurular değerlendirilir.
Yabancı sermayeli şirketler teşviklerden yararlanabilir mi?
Evet. Teşvik belgesi yatırımı gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişi adına düzenlenir ve Karar yabancı sermayeli şirketlere ayrı bir şart öngörmez. Türkiye'de kurulmuş yabancı sermayeli bir şirket, yerli şirketlerle aynı programlara, aynı oran ve sürelerle başvurabilir. Yatırımın asgari tutar, yatırım konusu ve bölge şartlarını sağlaması yeterlidir.
Vergi indirimi desteği ne kadar avantaj sağlar?
Vergi indirimi, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar kurumlar vergisinin %60 indirimli uygulanmasıdır; genel %25 oranı bu dönemde %10'a iner. Yatırıma katkı oranı Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesinde %50, Stratejik Hamlede %40, öncelikli yatırımlarda %30, hedef yatırımlarda %20'dir. İstanbul'daki hedef yatırımlar bu destekten yararlanamaz.
Başvurudan önce makine satın alırsam teşvikten yararlanabilir miyim?
Hayır. Kararın 5/6. maddesine göre teşvik belgesi müracaat tarihinden önce gerçekleştirilen yatırım harcamaları belge kapsamına alınmaz. Yatırımın başlangıç tarihi müracaat tarihidir. Bu nedenle makine siparişi, peşinat veya ithalat işlemlerine başlamadan önce E-TUYS başvurusunun yapılmış olması gerekir.
Kaynaklar
- 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, m.3-5, 8-10, 13-22, 25-29, 32-35, geçici m.1-5, EK-2 (RG 30.05.2025, sayı 32915)
- 15.06.2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (9903 m.34 ile yürürlükten kaldırıldı)
- 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Karar (9903 m.34 ile yürürlükten kaldırıldı)
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, m.32/A
- 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, ek m.3