Kocaeli, 2.161.171 nüfusuyla (TÜİK, 2025) İzmit Körfezi çevresinde yoğunlaşan bir sanayi ilidir ve 9903 sayılı Karara göre 1. teşvik bölgesindedir. Otomotiv, petrokimya ve kimya, makine ve metal sanayii ile körfez limanlarına dayalı lojistik il ekonomisinin belkemiğidir.
Veri kartı · Kocaeli
- Nüfus
- 2.161.171
- TÜİK ADNKS, 31.12.2025Büyükşehir belediyesi
- Teşvik bölgesi
- 1
- Kocaeli, 9903 sayılı Karar uyarınca 1. teşvik bölgesindedir.
- Coğrafi bölge
- Marmara
- Kalkınma ajansı
- Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA)
- Öne çıkan sektörler
- OtomotivPetrokimyaKimyaMakineLojistikMetal sanayi
- Serbest bölge
- Kocaeli Serbest Bölgesi
- TÜBİTAK MAM Teknoloji Serbest Bölgesi
- Organize sanayi bölgeleri
- Gebze OSB
- Dilovası OSB
- GEPOSB
- TOSB (TAYSAD OSB)
- Lojistik
- Havalimanı: Kocaeli Cengiz Topel Havalimanı
- Liman: İzmit Körfezi limanları
- Yüksek hızlı tren: YHT hattı üzerinde
- Teknopark
- Faal teknoloji geliştirme bölgelerinin güncel listesi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanır.
- İhracat
- İl bazında güncel ihracat rakamları için Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve Ticaret Bakanlığı istatistiklerine bakınız.
Veri kaynakları: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları 2025 (09.02.2026) · 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, EK-2 (RG 30.05.2025, sayı 32915) · T.C. Ticaret Bakanlığı, Serbest Bölgeler listesi (13.03.2026) · İl yatırım profili için ilgili kalkınma ajansı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve OSBÜK yayınları.
Kocaeli'yi bir sanayi merkezi yapan nedir?
Kocaeli, İstanbul'un doğusunda, İzmit Körfezi'ni çevreleyen ve kuzeyde Karadeniz'e kıyısı olan bir ildir. TÜİK'in 2025 sonuçlarına göre nüfusu 2.161.171'dir ve il büyükşehir statüsündedir. Körfez boyunca dizilen limanlar, otoyol ve demiryolu bağlantıları ile organize sanayi bölgeleri, ilde otomotiv ve otomotiv yan sanayi, petrokimya ve kimya, makine ve metal sanayii ile lojistiğin iç içe geçtiği yoğun bir üretim yapısı oluşturmuştur. Gebze OSB, Dilovası OSB, GEPOSB ve TOSB (TAYSAD OSB) bu yapının başlıca OSB'leridir.
1. bölgede hangi destekler hâlâ mümkündür?
Kocaeli, 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı EK-2'ye göre 1. bölgededir. Bu bölgede asgari sabit yatırım tutarı, ayrıca belirtilmeyen hallerde 12 milyon TL'dir (m.5/2) ve doğrudan bir sigorta primi işveren hissesi desteği öngörülmez (m.18). Bununla birlikte:
- OSB'de yapılan yatırımlarda bu destek bakımından bir alt bölgenin, yani 2. bölgenin şartları uygulanır; destek 1 yıl süreyle alınabilir (m.22).
- Orta-yüksek teknolojili ürün yatırımlarının öncelikli yatırım sayılmasındaki İstanbul istisnası Kocaeli'yi kapsamaz (m.9/1-c); otomotiv ve makine gibi alanlarda bu nitelik ayrıca incelenmelidir.
- Hedef yatırımlarda faiz desteği yalnız 4, 5 ve 6. bölgelerde uygulandığından Kocaeli'de bu destekten yararlanılamaz (m.10).
Program bazlı Teknoloji Hamlesi, dijital ve yeşil dönüşüm destekleri ise bölge ayrımı olmaksızın değerlendirilir; bkz. yatırım teşvik sistemi rehberi.
Kocaeli hangi bağlantı ve rejimlere erişim sunar?
İzmit Körfezi limanları deniz yoluyla ithalat ve ihracatı, Kocaeli Cengiz Topel Havalimanı hava bağlantısını, Ankara-İstanbul yüksek hızlı tren hattı ise demir yolu erişimini sağlar. İlde Kocaeli Serbest Bölgesi ve TÜBİTAK MAM Teknoloji Serbest Bölgesi faaliyettedir; ihracata veya Ar-Ge'ye dönük projeler için serbest bölge rejimi teşvik belgesine alternatif olarak değerlendirilebilir. İl, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova ile birlikte Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın (MARKA) sorumluluk alanındadır.
Kocaeli'de yatırım planlayan şirketler için arsa maliyeti, OSB'lerde boş parsel durumu, deprem riskine yönelik zemin etüdü ve kimya tesislerinde çevre ve büyük endüstriyel kaza mevzuatı kapsamındaki yükümlülükler belirleyici kontrol noktalarıdır.