Sakarya, 1.123.693 nüfusuyla (TÜİK, 2025) Kocaeli'nin doğu komşusu olan bir Doğu Marmara ilidir ve 9903 sayılı Karara göre 2. teşvik bölgesindedir. Otomotiv ve makine sanayii ile verimli ovalara dayanan tarım ve gıda işleme il ekonomisini belirler; il yüksek hızlı tren hattı üzerindedir.
Veri kartı · Sakarya
- Nüfus
- 1.123.693
- TÜİK ADNKS, 31.12.2025Büyükşehir belediyesi
- Teşvik bölgesi
- 2
- Sakarya, 9903 sayılı Karar uyarınca 2. teşvik bölgesindedir.
- Coğrafi bölge
- Marmara
- Kalkınma ajansı
- Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA)
- Öne çıkan sektörler
- OtomotivMakineTarımGıda
- Serbest bölge
- —
- Organize sanayi bölgeleri
- Sakarya 1. OSB
- Lojistik
- Yüksek hızlı tren: YHT hattı üzerinde
- Teknopark
- Faal teknoloji geliştirme bölgelerinin güncel listesi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanır.
- İhracat
- İl bazında güncel ihracat rakamları için Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve Ticaret Bakanlığı istatistiklerine bakınız.
Veri kaynakları: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları 2025 (09.02.2026) · 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, EK-2 (RG 30.05.2025, sayı 32915) · T.C. Ticaret Bakanlığı, Serbest Bölgeler listesi (13.03.2026) · İl yatırım profili için ilgili kalkınma ajansı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve OSBÜK yayınları.
Sakarya ekonomisinin iki ayağı nedir?
Sakarya, adını aldığı Sakarya Nehri'nin aşağı havzasında, Sapanca Gölü ile Karadeniz kıyısı arasında uzanan bir ildir. TÜİK'in 2025 sonuçlarına göre nüfusu 1.123.693'tür ve il büyükşehir statüsündedir. Ekonominin bir ayağı otomotiv ve makine imalatıdır: il, 1. bölgedeki Kocaeli'nin hemen doğusunda yer aldığından otomotiv tedarik zincirinin doğal bir uzantısı konumundadır. Diğer ayağı ise nehrin beslediği ovalardaki tarım ve bu ürünleri işleyen gıda sanayiidir.
Kocaeli'ye komşu bir 2. bölge ili olmak ne anlama gelir?
Sakarya, 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı EK-2'ye göre 2. bölgededir. Asgari sabit yatırım tutarı, Kararda ayrıca belirtilmeyen hallerde 12 milyon TL'dir (m.5/2). Bölgesel destek olarak sigorta primi işveren hissesi 1 yıl süreyle karşılanır (m.18); 1. bölgedeki komşusu Kocaeli'de ise bu destek kendiliğinden doğmaz. Yatırım Sakarya 1. OSB gibi bir organize sanayi bölgesinde yapılırsa 3. bölge şartları uygulanır ve süre 2 yıla çıkar (m.22).
Bu fark, Kocaeli'deki ana sanayiye parça veya hizmet tedarik edecek yatırımcılar için pratik bir hesap kalemidir: aynı pazara yakın kalırken istihdam maliyetinde süreli bir destek elde edilebilir. Ayrıntılı karşılaştırma için yatırım teşvik sistemi rehberine bakılabilir.
Sakarya'ya ulaşım ve kurumsal destek nasıl?
Ankara-İstanbul yüksek hızlı tren hattı il sınırlarından geçer; İstanbul-Ankara otoyol koridoru da Sakarya'yı her iki büyük pazara bağlar. Hava ve deniz taşımacılığında çoğunlukla komşu Kocaeli'deki İzmit Körfezi limanları ile İstanbul'daki havalimanlarından yararlanılır. İl, Kocaeli, Düzce, Bolu ve Yalova ile birlikte Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın (MARKA) sorumluluk alanındadır.
Yatırım öncesi dikkat edilmesi gerekenler:
- deprem riskine karşı zemin etüdü ve yapı güvenliği,
- Sakarya Nehri ve Sapanca Gölü çevresindeki su havzası koruma kuralları,
- OSB'lerde parsel arzı ve altyapı bağlantı süreleri.