Aholisi 3 263 011 kishi (TÜİK, 2025) boʻlgan Bursa Turkiyaning eng koʻp aholili viloyatlaridan biri boʻlib, Prezidentning 9903-son qaroriga koʻra 1-mintaqaga kiradi. Avtomobilsozlik, toʻqimachilik va mashinasozlik uning sanoatining tayanchi boʻlib, ularni oziq-ovqat va mebel ishlab chiqarish, Bursa erkin zonasi va Gemlik portlari toʻldiradi.
Maʼlumotlar kartasi · Bursa
- Aholi
- 3 263 011
- TÜİK, ADNKS, 31.12.2025Metropoliten munitsipaliteti
- Ragʻbatlantirish mintaqasi
- 1
- Prezidentning 9903-son qaroriga koʻra Bursa ragʻbatlantirishning 1-mintaqasiga kiradi.
- Geografik mintaqa
- Marmara
- Rivojlanish agentligi
- Bursa Eskisehir Bilecik Development Agency (BEBKA)
- Yetakchi tarmoqlar
- AvtomobilsozlikToʻqimachilikMashinasozlikOziq-ovqat sanoatiMebel
- Erkin zona
- Bursa Serbest Bölgesi
- Uyushgan sanoat zonalari (OSB)
- Bursa OSB
- Demirtaş OSB
- Nilüfer OSB
- İnegöl OSB
- Logistika
- Aeroport: Bursa Yenişehir Havalimanı
- Port: Gemlik limanları
- Texnopark
- Faoliyat yuritayotgan texnologiyalarni rivojlantirish zonalarining amaldagi roʻyxatini Sanoat va texnologiyalar vazirligi eʼlon qiladi.
- Eksport
- Viloyatlar boʻyicha eksportning amaldagi koʻrsatkichlarini Turkiya eksportchilar assambleyasi (TİM) va Savdo vazirligi statistikasidan koʻring.
Maʼlumot manbalari: TÜİK (Turkiya statistika instituti), aholini manzil boʻyicha roʻyxatga olish tizimining 2025-yil natijalari (09.02.2026) · Prezidentning 9903-son qarori, 2-ilova (Rasmiy gazeta, 30.05.2025, 32915-son) · Turkiya Respublikasi Savdo vazirligi, erkin zonalar roʻyxati (13.03.2026) · Toʻliq investitsiya profili uchun: mintaqaviy rivojlanish agentligi, Sanoat va texnologiyalar vazirligi, Savdo vazirligi va OSBÜK.
Bursaning sanoat bazasi qanday?
Uludagʻ togʻi etagida joylashgan Bursa Usmonli davlatining ilk poytaxtlaridan biri hamda savdo va ipakning tarixiy markazi boʻlgan. TÜİKning 2025-yil natijalariga koʻra aholisi 3 263 011 kishi. Ana shu uzoq toʻqimachilik anʼanasi bilan bir qatorda bugungi kunda avtomobil ishlab chiqarish va butlovchi qismlar yetkazib berish hamda mashinasozlik iqtisodiyotning belgilovchi sohalaridir. Unumdor tekisliklar oziq-ovqat sanoatini taʼminlaydi, Inegol hududi esa mebelsozlik bilan mashhur. Bursa OSB, Demirtaş OSB, Nilüfer OSB va İnegöl OSB ushbu ishlab chiqarishni qabul qiladigan asosiy uyushgan sanoat zonalaridir.
Bursadagi 1-mintaqa investitsiyasi qanday tuzilishi kerak?
Prezidentning 9903-son qarori 2-ilovasiga koʻra Bursa 1-mintaqaga kiradi. Qarorda boshqacha belgilanmagan boʻlsa, minimal asosiy investitsiya hajmi 12 mln TRY (5/2-modda), 1-mintaqada esa ish beruvchining ijtimoiy sugʻurta badali koʻmagi berilmaydi (18-modda). Amalda uch jihat muhim:
- Investitsiyani OSBga joylashtirish 2-mintaqa shartlarini, yaʼni ushbu koʻmakning bir yilini beradi (22-modda).
- Oʻrta-yuqori texnologiyali mahsulot investitsiyalarini ustuvor investitsiya sifatida koʻrishdan istisno faqat Istanbulga tatbiq etiladi (9/1-c-modda), shu sababli avtomobil va mashinasozlik loyihalari ushbu maqom boʻyicha baholanishi kerak.
- Texnologik hamla dasturi (Teknoloji Hamlesi) hamda raqamli va yashil transformatsiya kabi dasturga asoslangan koʻmak mintaqaga bogʻliq emas.
Tafsilotlar uchun investitsiyalarni ragʻbatlantirish haqidagi qoʻllanmaga qarang.
Bursa qanday logistika va institutsional infratuzilmaga ega?
Gemlik koʻrfazidagi Gemlik portlari viloyatning dengiz savdosini amalga oshiradi, shu hududdagi Bursa erkin zonasi (Bursa Serbest Bölgesi) esa eksportga yoʻnaltirilgan ishlab chiqarish uchun alohida rejimni taklif etadi (erkin zonalar haqidagi qoʻllanma). Havo qatnovini Bursa Yenishehir aeroporti (Bursa Yenişehir Havalimanı) taʼminlaydi, Istanbul–Bursa–Izmir avtomagistrali esa viloyatni Istanbul va Egey bozorlari bilan bogʻlaydi. Bursa Eskishehir va Bilejik bilan birga Bursa Eskishehir Bilejik rivojlanish agentligi (Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı, BEBKA) vakolat doirasiga kiradi.
Bursada yer uchastkasi izlayotgan investorlar uchun OSBlarda boʻsh uchastkalar mavjudligi va yer narxlari, avtomobil taʼminot zanjiriga yaqinlik, malakali ishchi kuchi uchun raqobat hamda zilzila xavfini hisobga oluvchi geotexnik tadqiqotlar hal qiluvchi nazorat nuqtalaridir.