Aholisi 736 877 kishi (TÜİK, 2025) boʻlgan Erzurum Sharqiy Anadoluning metropoliten markazlaridan biri boʻlib, Prezidentning 9903-son qaroriga koʻra ragʻbatlantirishning 5-mintaqasiga kiradi. Chorvachilik, oziq-ovqat sanoati va Palandoken togʻi atrofida shakllangan qishki turizm uning iqtisodiyotining asosiy ustunlaridir.
Maʼlumotlar kartasi · Erzurum
- Aholi
- 736 877
- TÜİK, ADNKS, 31.12.2025Metropoliten munitsipaliteti
- Ragʻbatlantirish mintaqasi
- 5
- Prezidentning 9903-son qaroriga koʻra Erzurum ragʻbatlantirishning 5-mintaqasiga kiradi.
- Geografik mintaqa
- Sharqiy Anadolu
- Rivojlanish agentligi
- Northeast Anatolia Development Agency (KUDAKA)
- Yetakchi tarmoqlar
- ChorvachilikQishki turizmOziq-ovqat sanoati
- Erkin zona
- —
- Uyushgan sanoat zonalari (OSB)
- Viloyatdagi OSBlarning amaldagi roʻyxati va bandligi haqidagi maʼlumotlar OSBÜK hamda Sanoat va texnologiyalar vazirligi reyestrlarida keltirilgan.
- Logistika
- Aeroport: Erzurum Havalimanı
- Texnopark
- Faoliyat yuritayotgan texnologiyalarni rivojlantirish zonalarining amaldagi roʻyxatini Sanoat va texnologiyalar vazirligi eʼlon qiladi.
- Eksport
- Viloyatlar boʻyicha eksportning amaldagi koʻrsatkichlarini Turkiya eksportchilar assambleyasi (TİM) va Savdo vazirligi statistikasidan koʻring.
Maʼlumot manbalari: TÜİK (Turkiya statistika instituti), aholini manzil boʻyicha roʻyxatga olish tizimining 2025-yil natijalari (09.02.2026) · Prezidentning 9903-son qarori, 2-ilova (Rasmiy gazeta, 30.05.2025, 32915-son) · Turkiya Respublikasi Savdo vazirligi, erkin zonalar roʻyxati (13.03.2026) · Toʻliq investitsiya profili uchun: mintaqaviy rivojlanish agentligi, Sanoat va texnologiyalar vazirligi, Savdo vazirligi va OSBÜK.
Erzurum iqtisodiyotini qaysi tarmoqlar shakllantiradi?
Baland platoda joylashgan Erzurumda TÜİKning 2025-yil natijalariga koʻra 736 877 kishi yashagan, viloyat metropoliten munitsipalitet tomonidan boshqariladi. Keng yaylovlar va Erzurum tekisligi viloyatni mintaqa uchun muhim qoramolchilik hududiga aylantiradi, goʻsht, sut va tegishli oziq-ovqat sanoati shu bazaga tayanadi. Furotning irmoqlaridan biri boʻlgan Qorasuvning yuqori oqimi ham viloyat hududida joylashgan.
Ikkinchi ustun — qishki turizm. Shaharning yonginasidagi Palandoken togʻidagi changʻi majmualari turar joy, umumiy ovqatlanish va sayohat xizmatlariga mavsumiy, ammo barqaror talab yaratadi. Turizm loyihasini baholovchi har kim mavsumdan tashqari bandlik va yil boʻyi foydalanish imkoniyatlarini alohida koʻrib chiqishi kerak.
5-mintaqa imtiyozlari amalda qanday ishlaydi?
Prezidentning 9903-son qarori 2-ilovasiga koʻra Erzurum 5-mintaqaga kiradi. Eng kam ish haqiga toʻgʻri keladigan qism boʻyicha ish beruvchining ijtimoiy sugʻurta badalining yarmi 8 yil davomida qoʻllab-quvvatlanadi (18-modda); agar investitsiya uyushgan sanoat zonasida boʻlsa, 6-mintaqa muddati qoʻllanadi (22-modda). Boshqacha belgilanmagan boʻlsa, minimal asosiy investitsiya hajmi 6 mln TRY (5/2-modda). Maqsadli investitsiyalar uchun foiz yoki foyda ulushi koʻmagi 4-, 5- va 6-mintaqalarda mavjud, shu sababli undan bu yerda ham foydalanish mumkin (10-modda).
Termal turizm va ayrim belgilangan hududlardagi turizm ustuvor investitsiya sifatida tan olinishi mumkinligi sababli (9-modda), turizm loyihasining shu toifaga kirish-kirmasligini tekshirib koʻrish foydali. Umumiy tartib uchun investitsiyalarni ragʻbatlantirish haqidagi qoʻllanmaga qarang.
Erzurum qanday bogʻlangan va mahalliy darajada investorlarni kim qoʻllab-quvvatlaydi?
Erzurum aeroporti (Erzurum Havalimanı) viloyatni ish safarlari uchun ham, qishki turizm uchun ham havo yoʻli orqali bogʻlaydi. Shahar sharqda Kars va Agʻri, gʻarbda Erzinjan, shimoli-gʻarbda Bayburt bilan chegaradosh, bu uni mintaqaviy tarqatish uchun qulay markazga aylantiradi. Viloyat Shimoli-Sharqiy Anadolu rivojlanish agentligi (Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı, KUDAKA) qamrovida; uning investitsiyalarni qoʻllab-quvvatlash idorasi mahalliy maʼlumot va ruxsatnomalar boʻyicha birinchi aloqa nuqtasidir.