TÜİK maʼlumotiga koʻra 2025-yilda Diyarbakir aholisi 1 852 356 kishi boʻlgan, viloyat Prezidentning 9903-son qaroriga koʻra 6-mintaqaga kiradi. Dajla havzasidagi dehqonchilik va chorvachilik, ularga asoslangan oziq-ovqat sanoati hamda tabiiy tosh ishlab chiqarish uning iqtisodiyotining asosiy sohalaridir.
Maʼlumotlar kartasi · Diyarbakir
- Aholi
- 1 852 356
- TÜİK, ADNKS, 31.12.2025Metropoliten munitsipaliteti
- Ragʻbatlantirish mintaqasi
- 6
- Prezidentning 9903-son qaroriga koʻra Diyarbakir ragʻbatlantirishning 6-mintaqasiga kiradi.
- Geografik mintaqa
- Janubi-sharqiy Anadolu
- Rivojlanish agentligi
- Karacadag Development Agency
- Yetakchi tarmoqlar
- Qishloq xoʻjaligiChorvachilikMarmar va tabiiy toshOziq-ovqat sanoati
- Erkin zona
- —
- Uyushgan sanoat zonalari (OSB)
- Viloyatdagi OSBlarning amaldagi roʻyxati va bandligi haqidagi maʼlumotlar OSBÜK hamda Sanoat va texnologiyalar vazirligi reyestrlarida keltirilgan.
- Logistika
- Aeroport: Diyarbakır Havalimanı
- Texnopark
- Faoliyat yuritayotgan texnologiyalarni rivojlantirish zonalarining amaldagi roʻyxatini Sanoat va texnologiyalar vazirligi eʼlon qiladi.
- Eksport
- Viloyatlar boʻyicha eksportning amaldagi koʻrsatkichlarini Turkiya eksportchilar assambleyasi (TİM) va Savdo vazirligi statistikasidan koʻring.
Maʼlumot manbalari: TÜİK (Turkiya statistika instituti), aholini manzil boʻyicha roʻyxatga olish tizimining 2025-yil natijalari (09.02.2026) · Prezidentning 9903-son qarori, 2-ilova (Rasmiy gazeta, 30.05.2025, 32915-son) · Turkiya Respublikasi Savdo vazirligi, erkin zonalar roʻyxati (13.03.2026) · Toʻliq investitsiya profili uchun: mintaqaviy rivojlanish agentligi, Sanoat va texnologiyalar vazirligi, Savdo vazirligi va OSBÜK.
Diyarbakirda qaysi tarmoqlar ajralib turadi?
Dajla kesib oʻtadigan keng havzada qad koʻtargan Diyarbakir Janubi-Sharqiy Anadoluning tarixiy va savdo markazlaridan biridir. Dala ekinlari va chorvachilik iqtisodiyotning asosini tashkil etadi hamda un, dukkaklilar, sut va goʻsht mahsulotlari kabi oziq-ovqat sanoatini xomashyo bilan taʼminlaydi. Viloyat gʻarbidagi Qorajadogʻning vulqon geologiyasi va mahalliy karyerlar tabiiy toshni qazib olish va qayta ishlashni iqtisodiyotning alohida tarmogʻiga aylantirgan. Diyarbakir qalʼasi va Hevsel bogʻlari YuNESKO Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.
TÜİKning 2025-yil natijalariga koʻra aholi 1 852 356 kishi, Diyarbakir metropoliten munitsipalitet maqomiga ega.
6-mintaqa Diyarbakirdagi investitsiyaga qanday taʼsir qiladi?
Prezidentning 9903-son qarori 2-ilovasiga koʻra Diyarbakir 6-mintaqaga kiradi. Amaliy oqibatlarini quyidagicha umumlashtirish mumkin:
| Koʻmak | 6-mintaqada qoʻllanishi |
|---|---|
| Ish beruvchining ijtimoiy sugʻurta ulushi (eng kam ish haqi qismi) | Toʻliq, 12 yil (18-modda) |
| Xodimning ijtimoiy sugʻurta ulushi (qoʻshimcha bandlik) | 10 yil (19-modda) |
| Investitsiyaning tavsifi | Qoida tariqasida ustuvor investitsiya (9-modda) |
| Minimal asosiy investitsiya | 6 mln TRY (5/2-modda) |
| OSBdagi investitsiya | Ish beruvchi badali koʻmagiga +2 yil (22-modda) |
Toshni qayta ishlash kabi koʻp uskuna talab qiladigan loyihada soliq imtiyozi hamda foiz yoki foyda ulushi koʻmagi koʻproq ahamiyatga ega, oziq-ovqat sanoatida esa bandlik bilan bogʻliq badal koʻmagi xarajatlar tuzilmasiga kuchliroq taʼsir qiladi. Kon litsenziyasini talab qiladigan karyerlarda litsenziya masalasi ragʻbatlantirish arizasidan oldin hal qilinishi kerak.
Diyarbakir qanday logistika va institutsional infratuzilmaga ega?
Diyarbakir aeroporti (Diyarbakır Havalimanı) shahar markaziga yaqin joylashgan. Viloyat Shanliurfa, Mardin, Batman, Elazigʻ va Bingol kabi qoʻshnilari bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan. Diyarbakir Shanliurfa bilan birga Qorajadogʻ rivojlanish agentligi (Karacadağ Kalkınma Ajansı) qamrovida. Koʻmak hisob-kitoblari uchun investitsiyalarni ragʻbatlantirish haqidagi qoʻllanmaga qarang.