TÜİK-iň 2025-nji ýyl maglumatlaryna görä Diyarbakır welaýatynyň ilaty 1 852 356 adamdyr we welaýat 9903 belgili Karara görä 6-njy höweslendiriş sebitinde ýerleşýär. Dicle howdanyndaky ekerançylyk we maldarçylyk, olara esaslanýan azyk önümçiligi hem-de tebigy daş öndürmek welaýatyň ykdysadyýetiniň esasy ugurlarydyr.
Maglumat karty · Diyarbakır
- Ilaty
- 1 852 356
- TÜİK, Salga esaslanýan ilaty hasaba alyş ulgamy, 31.12.2025Uly şäher häkimligi (büyükşehir)
- Höweslendiriş sebiti
- 6
- Prezidentiň 9903 belgili Kararyna laýyklykda Diyarbakır welaýaty 6-nji höweslendiriş sebitinde ýerleşýär.
- Geografik sebit
- Günorta-Gündogar Anadoly
- Ösüş agentligi
- Karacadag Development Agency
- Öňdebaryjy pudaklar
- Oba hojalygyMaldarçylykMermer we tebigy daşAzyk önümçiligi
- Erkin zolak
- —
- Guramaçylykly senagat zolaklary (OSB)
- Welaýatdaky OSB-leriň häzirki sanawy we doluşy üçin OSBÜK-iň we Senagat we tehnologiýa ministrliginiň (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı) maglumatlaryna serediň.
- Logistika
- Howa menzili: Diyarbakır Havalimanı
- Tehnopark
- Işleýän tehnologiýa ösüş zolaklarynyň häzirki sanawyny Senagat we tehnologiýa ministrligi çap edýär.
- Eksport
- Welaýatlar boýunça häzirki eksport görkezijileri üçin Türkiýäniň eksportçylar assambleýasynyň (TİM) we Söwda ministrliginiň (Ticaret Bakanlığı) statistikasyna serediň.
Maglumat çeşmeleri: Türkiýäniň statistika instituty (TÜİK), Salga esaslanýan ilaty hasaba alyş ulgamynyň 2025-nji ýylyň netijeleri (09.02.2026) · Prezidentiň 9903 belgili Karary, 2-nji goşundy (Resmi Gazeta, 30.05.2025, № 32915) · Türkiýe Respublikasynyň Söwda ministrligi, erkin zolaklaryň sanawy (13.03.2026) · Doly maýa goýum tertibi üçin: sebit ösüş agentligi, Senagat we tehnologiýa ministrligi, Söwda ministrligi we OSBÜK.
Diyarbakır welaýatynda haýsy pudaklar öňe çykýar?
Dicle (Tigr) derýasynyň geçýän giň howdanynda ýerleşýän Diyarbakır Günorta-Gündogar Anadolynyň taryhy we söwda merkezleriniň biridir. Meýdan ekerançylygy we maldarçylyk welaýatyň ykdysadyýetiniň binýadyny düzýär; bu binýat un, noýba önümleri, süýt we et önümleri ýaly azyk önümçiligi üçin çig mal berýär. Welaýatyň günbataryndaky Karacadağ dagynyň wulkan gurluşy we ýerli daş karýerleri tebigy daşy çykarmagy we gaýtadan işlemegi welaýat ykdysadyýetiniň aýratyn şahamçasyna öwrüpdir. Diyarbakır galasy we Hevsel baglary UNESCO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girýär.
TÜİK-iň 2025-nji ýyl netijelerine görä welaýatyň ilaty 1 852 356 adamdyr we Diyarbakır uly şäher (büyükşehir) derejesine eýedir.
6-njy sebitde bolmak Diyarbakır welaýatyndaky maýa goýuma nähili täsir edýär?
Prezidentiň 9903 belgili Kararynyň EK-2 goşundysyna görä Diyarbakır 6-njy sebitde ýerleşýär. Amaly netijelerini şeýle jemläp bolar:
| Goldaw | 6-njy sebitde ulanylyşy |
|---|---|
| SGK gatanjynyň iş berijiniň paýy (iň pes zähmet hakyna düşýän bölegi) | Tutuşlygyna, 12 ýyl (m.18) |
| SGK gatanjynyň işgäriň paýy (goşmaça işe almak) | 10 ýyl (m.19) |
| Maýa goýumyň häsiýeti | Düzgün bolşy ýaly ileri tutulýan maýa goýum (m.9) |
| Iň az esasy maýa goýum | 6 million TL (m.5/2) |
| OSB-de maýa goýum | Iş berijiniň paýy boýunça goldawa +2 ýyl (m.22) |
Tebigy daşy gaýtadan işlemek ýaly köp maşyn talap edýän maýa goýumda salgyt ýeňilligi we göterim/peýda paýy goldawy öňe çykýar, azyk önümçiliginde bolsa işe almak bilen bagly gatanç goldawlary çykdajy gurluşyna has köp täsir edýär. Magdan ygtyýarnamasyny talap edýän karýer işlerinde ygtyýarnamanyň ýagdaýy höweslendiriş arzasyndan öň anyklanmalydyr.
Diyarbakır welaýatynyň logistika we edara infrastrukturasy nähili?
Diyarbakır howa menzili welaýat merkezine ýakyn ýerleşýär. Welaýat Şanlıurfa, Mardin, Batman, Elazığ we Bingöl ýaly welaýatlar bilen awtomobil ýollary arkaly baglanyşykda. Diyarbakır Şanlıurfa bilen bilelikde Karacadağ ösüş agentliginiň (Karacadağ Kalkınma Ajansı) jogapkärçilik çägine girýär. Goldawy hasaplamak üçin maýa goýum höweslendirişleri boýunça gollanma serediň.