4875 belgili Göni daşary ýurt maýa goýumlary hakynda Kanun: gerimi, ýörelgeleri we habar bermek borçlary

Awtor: Aklawçy Emre Can SepetçiTäzelendi: 11 min okamak

Gysgaça

4875 belgili Göni daşary ýurt maýa goýumlary hakynda Kanun daşary ýurtly maýadara Türkiýede maýa goýmak erkinligini we ýerli maýadar bilen deň režimi berýär; peýdanyň, diwidendiň we ýatyrylanda alnan serişdeleriň banklar arkaly erkin geçirilmegini kepillendirýär (3-nji madda). Deslapky rugsat ýok, habar beriş ulgamy bar: daşary ýurt maýaly kompaniýalar we şahamçalar Ulanyş düzgünnamasynyň 5-nji maddasyna laýyklykda gatnaşyjylar, maýa we ýyllyk iş baradaky maglumatlary E-TUYS arkaly Senagat we tehnologiýa ministrligine berýärler. Ýörite kanunlar we halkara ylalaşyklar bu erkinlige kadadan çykmalary girizip biler.

4875 belgili Kanun nämäni düzgünleşdirýär?

4875 belgili Göni daşary ýurt maýa goýumlary hakynda Kanun (Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu; kabul edilen senesi 05.06.2003, Resmi Gazeta, 17.06.2003, № 25141) Türkiýä gelýän göni daşary ýurt maýa goýumlaryna ulanylýan režimi kesgitleýän esasy kanundyr. Kanunyň maksady, 1-nji maddada görkezilişi ýaly, daşary ýurt maýa goýumlaryny höweslendirmek, daşary ýurtly maýadaryň hukuklaryny goramak, maýa goýum we maýadar kesgitlemelerini halkara ölçeglere laýyk getirmek we rugsat-tassyklama ulgamyny habar beriş ulgamyna öwürmekdir.

Iň soňky nokat iş ýüzünde iň möhüm netijedir: 4875 belgili Kanundan öň 6224 belgili Daşary ýurt maýasyny höweslendirmek hakynda Kanunyň çäginde daşary ýurt maýasy üçin rugsatnama talap edilýärdi. 4875 belgili Kanun 6224 belgili Kanuny güýjüni ýitiren diýip yglan etdi (5/c madda) we daşary ýurtly maýadaryň kompaniýa döretmegini ýa-da bar bolan kompaniýa gatnaşyjy bolmagyny ýerli maýadar bilen birmeňzeş tertibe baglady. Häzirki wagtda daşary ýurtly maýadar pudaga mahsus ygtyýarnamalardan başga maýa goýum üçin aýratyn "daşary ýurt maýasy rugsady" almaýar; maýa goýlandan soň belli maglumatlary ministrlige habar berýär.

Kanun gysga tekstdir: ýedi esasy madda, bir goşmaça madda we bir wagtlaýyn madda. Jikme-jiklikler Göni daşary ýurt maýa goýumlary hakynda Kanuny ulanyş düzgünnamasy (Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği; Resmi Gazeta, 20.08.2003, № 25205) bilen düzgünleşdirilýär. Kanunda henizem "Hazyna müsteşarlygy" (Hazine Müsteşarlığı) sözi duş gelse-de, bu wezipäni häzir Düzgünnamanyň üýtgedilen 3-nji maddasyna laýyklykda Senagat we tehnologiýa ministrliginiň (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı) Höweslendirişi ulanmak we daşary ýurt maýasy baş müdirligi (Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü) ýerine ýetirýär.

Kim "daşary ýurtly maýadar" hasaplanýar, haýsy maýa goýum "göni maýa goýum"?

Kanunyň 2-nji maddasy iki esasy kesgitleme berýär. Daşary ýurtly maýadar — Türkiýede göni daşary ýurt maýa goýumyny amala aşyrýan:

  1. daşary ýurt döwletleriniň raýatlary bolan fiziki şahslar we daşary ýurtda ýaşaýan Türkiýäniň raýatlary,
  2. daşary ýurt döwletleriniň kanunlaryna laýyklykda döredilen ýuridik şahslar we halkara guramalar.

Ulanyş düzgünnamasynyň 18-nji maddasyna görä daşary ýurtda ýaşaýandygyny işlemäge ýa-da ýaşamaga rugsatnama bilen resminamalaşdyrýan Türkiýäniň raýatlary Kanuny ulanmakda daşary ýurtly maýadar hasaplanýar.

Göni daşary ýurt maýa goýumy bolsa daşary ýurtly maýadaryň belli ykdysady gymmatlyklar arkaly (i) täze kompaniýa döretmegi ýa-da şahamça açmagy ýa-da (ii) biržadan daşarda paý edinmek ýa-da biržadan iň azyndan 10% paý ýa-da şol möçberde ses hukugyny üpjün edýän edinmeler arkaly bar bolan kompaniýa gatnaşyjy bolmagydyr. Maýa goýum serişdesi hökmünde kabul edilýän gymmatlyklar şulardyr:

ÇeşmeMaýa goýum serişdesi (4875, 2/b madda)
Daşary ýurtdan getirilenTCMB tarapyndan alnyp-satylýan konwertirlenýän pul görnüşindäki nagt maýa
Daşary ýurtdan getirilenKompaniýalaryň gymmatly kagyzlary (döwlet obligasiýalaryndan başga)
Daşary ýurtdan getirilenEnjamlar we abzallar
Daşary ýurtdan getirilenSenagat we intellektual eýeçilik hukuklary
Ýurduň içinden üpjün edilenGaýtadan maýa goýumda ulanylýan peýda, girdeji, pul talaby ýa-da maliýe gymmaty bolan beýleki hukuklar
Ýurduň içinden üpjün edilenTebigy baýlyklary gözlemek we çykarmak bilen baglanyşykly hukuklar

Bu kesgitlemäniň amaly netijesi şeýle: biržada 10%-den pes galýan portfel maýa goýumlary 4875 belgili Kanun manysynda göni maýa goýum däldir; olar maýa bazary kanunçylygyna degişlidir. Munuň tersine, paýlary biržada dolanyşykda bolmadyk kompaniýada islendik möçberde paý edinmek göni maýa goýum hasaplanýar.

Düzgünnamanyň 17-nji maddasy daşary ýurtly maýadarlaryň Türkiýäniň Söwda kodeksindäki kompaniýa görnüşlerini döredip ýa-da olara gatnaşyp bilýändigini; ýönekeý şereket, konsorsium, iş hyzmatdaşlygy ýaly şertnama esasly gurluşlaryň bolsa Kanuny ulanmakda ýönekeý şereket hasaplanjakdygyny görkezýär. Kompaniýa görnüşleriniň deňeşdirmesi üçin Türkiýede kompaniýa açmak baradaky gollanma serediň.

Kanunyň 3-nji maddasyndaky esasy ýörelgeler nämeden ybarat?

4875 belgili Kanunyň özeni 3-nji maddadaky ýörelgelerdir. Olaryň her biri halkara ylalaşyklarda we ýörite kanunlarda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa ulanylýar.

BentÝörelgeManysy
(a)Maýa goýum erkinligi we milli režimGöni maýa goýum erkindir; daşary ýurtly maýadar ýerli maýadar bilen deň režime degişlidir.
(b)Eýeçiligi alyp goýmak we döwletleşdirmekJemgyýetçilik bähbidi talap etmese we öwezi tölenmese, eýeçiligi alyp goýmak ýa-da döwletleşdirmek edilip bilinmez.
(c)GeçirimlerArassa peýda, diwidend, satuw, ýatyrylyş we öwez tölegleri, ygtyýarnama we dolandyryş tölegleri, daşary karzlaryň esasy bergisi we göterimleri banklar ýa-da hususy maliýe edaralary arkaly erkin geçirilip bilner.
(d)—Türkiýäniň Konstitusiýa kazyýetiniň (Anayasa Mahkemesi) 11.03.2008-nji ýyldaky E.2003/71, K.2008/79 belgili karary bilen ýatyryldy (ýatyrmak 16.10.2008-de güýje girdi).
(e)Jedelleri çözmekMaýa goýum şertnamalaryndan we jemgyýetçilik hyzmatlary boýunça konsessiýa şertnamalaryndan gelip çykýan jedellerde kanunçylygyň şertleri we taraplaryň ylalaşygy bilen milli ýa-da halkara arbitraž ýa-da beýleki ýollar.
(f)Nagt däl maýanyň bahasyny kesgitlemekTTK-nyň düzgünlerine laýyklykda; daşary ýurt kompaniýalarynyň gymmatly kagyzlarynda gelip çykan ýurduň ygtyýarly edaralarynyň, bilermenleriň ýa-da halkara baha beriji guramalaryň bahasy esas edilip alynýar.
(g)Daşary ýurtly işgärleri işe almakIşlemäge rugsatnamany Zähmet we durmuş üpjünçiligi ministrligi (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) berýär.
(h)Aragatnaşyk býurolaryTäjirçilik işini alyp barmazlyk şerti bilen daşary ýurt kompaniýalaryna aragatnaşyk býurosy üçin rugsat berilýär.

Konstitusiýa kazyýetiniň ýatyran (d) bendiniň ýerine häzirki wagtda daşary ýurt maýaly kompaniýalaryň gozgalmaýan emläk edinmegi 2644 belgili Tapu Kanunynyň 36-njy maddasynda düzgünleşdirilýär: paýlarynyň 50%-ine ýa-da ondan köpüsine daşary ýurtlular eýelik edýän ýa-da dolandyryş edarasynyň köplügini bellemäge ygtyýarly bolan, Türkiýede döredilen kompaniýalar tertipnamalaryndaky iş ugurlaryny ýerine ýetirmek üçin gozgalmaýan emläk edinip bilerler; harby gadagan we howpsuzlyk zolaklarynda rugsat şerti bar. Jikme-jiklik üçin daşary ýurtlularyň gozgalmaýan emläk edinmegi baradaky gollanma serediň.

Geçirim erkinligi (3/c madda) walýuta kanunçylygyndaky gabatlygy bilen bilelikde walýuta we maýa geçirimi baradaky gollanmada; arbitraž ýoly (3/e madda) bolsa arbitraž we jedelleri çözmek baradaky gollanmada seredilýär.

Milli režim ýörelgesiniň çäkleri nämeden ybarat?

Milli režim absolýut däldir. Kanunyň 3/a maddasy bu ýörelgäni "halkara ylalaşyklarda we ýörite kanunlaryň düzgünlerinde başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa" ulanýar. Şonuň üçin pudaga mahsus kanunlar daşary ýurt paýyna çäk, goşmaça rugsat ýa-da raýatlyk şertini girizip biler. Käbir mysallar:

  • Ýaýlym: 6112 belgili Radio we telewideniýe kärhanalarynyň döredilmegi we ýaýlym hyzmatlary hakynda Kanunyň 19/1-f maddasyna laýyklykda media hyzmatlaryny berýän kärhanada daşary ýurt maýasynyň göni jemi paýy tölenen maýanyň 50%-inden geçip bilmeýär we bir daşary ýurtly şahs iň köp iki media hyzmatlaryny berýän kärhana göni gatnaşyjy bolup biler.
  • Gozgalmaýan emläk edinmek: daşary ýurt maýaly kompaniýalaryň edinmegi 2644 belgili Kanunyň 36-njy maddasyndaky şertlere we howpsuzlyk zolagy rugsatlaryna baglydyr.
  • Düzgünleşdirilýän pudaklar: bank işi, ätiýaçlandyryş, maýa bazarlary, energetika, raýat awiasiýasy ýaly ugurlarda ýerli we daşary ýurtly maýadar üçin umumy ygtyýarnama şertleri bar; käbir ugurlarda paý geçirmek üçin düzgünleşdiriji edaranyň razylygy gerek.

Bu çäklendirmeler maýa goýum gurluşynyň başdan dogry gurulmagyny talap edýär. Maksatly pudagyň ýörite kanuny maýa goýum kararyndan öň aýratyn öwrenilmelidir.

Ikitaraplaýyn maýa goýum ylalaşyklary nähili goşmaça gorag berýär?

Türkiýe köp ýurt bilen maýa goýumlary özara höweslendirmek we goramak hakynda ikitaraplaýyn ylalaşyklara (İYA / BIT) gol çekdi. Bu ylalaşyklar adatça adalatly we deňhukukly režim, doly gorag we howpsuzlyk, öwezsiz eýeçiligi alyp goýmagyň gadagançylygy, geçirim erkinligi we maýadar bilen döwletiň arasyndaky jedellerde halkara arbitraž (köplenç ICSID ýa-da UNCITRAL düzgünleri) ýaly kepillikleri öz içine alýar.

4875 belgili Kanunyň 3/a maddasy halkara ylalaşyklaryň düzgünlerini saklaýar. Şonuň üçin maýadaryň ýurdy bilen güýjünde bolan İYA bar bolsa, goragyň gerimi Kanun bilen ylalaşyk bilelikde okalyp kesgitlenýär. Her ylalaşygyň maýa goýum we maýadar kesgitlemesi, arbitraža ýüz tutmagyň deslapky şertleri (gepleşik möhleti, içerki hukuk ýollaryny synap görmek ýaly) we güýje giriş ýagdaýy tapawutlydyr; maýa goýum gurluşy (maýa goýumyň haýsy ýurtdaky kompaniýa arkaly ediljekdigi) bu tapawutlary göz öňünde tutup meýilleşdirilmelidir. Güýjünde bolan ylalaşyklaryň sanawy üçin Daşary işler ministrliginiň (Dışişleri Bakanlığı) we Senagat we tehnologiýa ministrliginiň çeşmelerine ýüzlenmeli.

Daşary ýurt maýaly kompaniýalar haýsy habarlary bermäge borçly?

Kanunyň 4/3 maddasy daşary ýurtly maýadarlaryň öz maýa goýumlary baradaky statistik maglumatlary düzgünnama bilen kesgitlenen tertipde habar berjekdigini; bu maglumatlaryň statistika maksadyndan başga subutnama hökmünde ulanylyp bilinmejekdigini göz öňünde tutýar. Tertip Ulanyş düzgünnamasynyň 5-nji we 9-15-nji maddalarynda düzgünleşdirilýär we doly elektron görnüşde alnyp barylýar: E-TUYS (Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi — Höweslendirişi ulanmagyň we daşary ýurt maýasynyň elektron maglumat ulgamy).

Deslapky şert — ulanyjyny ygtyýarlandyrmak (Düzgünnama, 9-10-njy maddalar): Kompaniýanyň adyndan iş alyp barjak şahsyň ygtyýarly elektron sertifikaty, kompaniýanyň bolsa hasaba alnan elektron poçta (KEP) hasaby bolmalydyr. Kompaniýany wekilçilik etmäge ygtyýarly şahslaryň taýýarlan arzasy, her ulanyjy üçin notariusda düzülen türk dilindäki borçnama (daşary ýurtda düzülen bolsa apostil ýa-da konsullyk tassyklamasy bilen) we ulanyjyny ygtyýarlandyrmak görnüşi Baş müdirligiň KEP salgysyna iberilýär.

Habar beriş tertibi (Düzgünnama, 5/b-c madda):

WakaDoldurylmaly bölümMöhlet
Ulanyjyny ygtyýarlandyrmak tamamlandy"Yatırımcı", "Ortak Listesi", bar bolsa "Bağlı İştirakleri"Ygtyýarlandyrylandan soň iň gijä galman 1 aý
Her iş ýylyEK-1 Göni daşary ýurt maýa goýumlary üçin iş barada maglumat görnüşiHer ýyl iň gijä galman maý aýynyň ahyry
Maýanyň köpelmegi ýa-da azalmagy"Ortaklar Listesi"Iň gijä galman 1 aý
Maýanyň köpelmegi ýa-da paý geçirmek sebäpli tölegEK-2 Maýa barada maglumat görnüşiTölegden soňky 1 aý
Gatnaşyjylaryň arasynda ýa-da üçünji şahsa paý geçirmek"Ortaklar Listesi"Geçirilenden soň iň gijä galman 1 aý
Ýerli kompaniýa daşary ýurtly gatnaşyjynyň girmegi"Yatırımcı", "Ortak Listesi", bar bolsa "Bağlı İştirakleri"Geçirilenden soň iň gijä galman 1 aý

Mundan başga-da söwda sanawy müdirlikleri daşary ýurt maýaly kompaniýalaryň we şahamçalaryň döredilendigi barada habarnama görnüşlerini, tertipnamadaky üýtgeşmeleri we gatnaşyjylaryň sanawlaryny ministrlige iberýär (Düzgünnama, 4-nji madda). Kompaniýalar we şahamçalar ygtyýarlandyrmak resminamalarynyň asyllaryny 10 ýyl saklamaga borçludyr (10-njy madda). Firma ady, salgy ýaly maglumatlar üýtgände ulanyjy olary E-TUYS-da täzeleýär (15-nji madda).

Habar bermek maýa goýumyň hakykylyk şerti däldir; emma peýdany geçirmek, höweslendiriş arzasy ýa-da maýadar ýagdaýyny subut etmek ýaly işlerde tertipli E-TUYS ýazgysy resminama tertibini aňsatlaşdyrýar. EK-2 görnüşiniň maýa tölegi bilen bir wagtda doldurylmagy geljekde maýany yzyna gaýtarmakda we peýdany geçirmekde hem peýdalydyr.

Aragatnaşyk býurosy nähili açylýar we näçe wagt işläp biler?

Kanunyň 3/h maddasyna we Düzgünnamanyň 6-8-nji maddalaryna laýyklykda daşary ýurt kanunlaryna görä döredilen kompaniýalar Türkiýede täjirçilik işini alyp barmazlyk şerti bilen aragatnaşyk býurosyny açyp bilýärler. Arza ýüz tutmak görnüşi (EK-6), täjirçilik işiniň alnyp barylmajakdygy baradaky borçnamany öz içine alýan beýannama (EK-7), apostil ýa-da konsullyk tassyklamasy bolan iş ýagdaýy baradaky resminama, iş hasabaty ýa-da maliýe hasabatlary we býuronyň ygtyýarly şahsyna berlen ygtyýarnama goşulýar (7-nji madda). Doly arzalar 15 iş gününiň içinde çözülýär (6-njy madda).

Ilkinji rugsat iň köp 3 ýyl möhlete berilýär. Bazary öwrenmek we tanyşdyryş maksatly býurolarda möhlet uzaldylmaýar; wekilçilik we myhman kabul etmek, üpjün edijiniň hil gözegçiligi, tehniki goldaw hem-de aragatnaşyk we maglumat geçirmek işlerinde uzaltma 5 ýyl, sebitleýin dolandyryş merkezi işinde 10 ýyl möhlete berlip bilner (8/b madda). Býuro her ýyl iň gijä galman maý aýynyň ahyryna çenli EK-4 iş barada maglumat görnüşini iberýär; ibermedik býuronyň uzaltma haýyşyna garalmaýar we onuň rugsady ýatyrylyp bilner. Täjirçilik işini alyp barýandygy anyklanan býuronyň rugsady ýatyrylýar (8/d madda). Býurolar ýapylyş we ýatyrylyş galyndysyndan başga geçirim talap edip bilmeýärler (8/e madda).

Ýokary hilli hyzmat merkezi baradaky düzgün näme?

21.05.2026-njy ýyldaky 7582 belgili Kanun bilen 4875 belgili Kanuna 1-nji goşmaça madda goşuldy we ol 04.06.2026-da güýje girdi. Oňa laýyklykda ýokary hilli hyzmat merkezi (nitelikli hizmet merkezi) — iň azyndan üç dürli ýurtda işjeň iş alyp barýan baglanyşykly kompaniýa ýa-da kompaniýalar toparyna hyzmat bermek üçin döredilen we ýyllyk girdejisiniň iň azyndan 80%-ini daşary ýurtdaky baglanyşykly kompaniýalardan alýan maýa kompaniýasydyr.

Bu merkezler maliýe maslahatçylygy, töwekgelçilik we nagt pul dolandyryşy, maliýe hasabatlylygy, audit, sanly özgertme maslahatçylygy, maglumatlary seljermek, işgär serişdeleri we okuw ýaly hyzmatlary, şeýle hem satuw, tehniki goldaw, ylmy-barlag we synag işleri boýunça utgaşdyryş we dolandyryş hyzmatlaryny berýär. Ýurduň içindäki işlere ýa-da Türkiýäniň hukugyna degişli hukuk maslahatçylygy diňe 1136 belgili Aklawçylyk hakynda Kanunyň çägindäki aklawçydan ýa-da aklawçylar birleşiginden alnyp berlip bilner. Ulanyş tertibini we esaslaryny Senagat we tehnologiýa ministrligi Hazyna we maliýe ministrliginiň (Hazine ve Maliye Bakanlığı) we Söwda ministrliginiň (Ticaret Bakanlığı) pikirini alyp kesgitleýär. Sebitleýin hyzmat merkezini meýilleşdirýän toparlar üçin bu ýagdaýy ikinji derejeli düzgünler bilen bilelikde yzarlamak zerurdyr.

Maýadar üçin amaly barlag sanawy

  1. Maksatly pudagyň ýörite kanunynda daşary ýurt paýy boýunça çäk ýa-da ygtyýarnama şertiniň bardygyny barlaň.
  2. Maýa goýumyň haýsy ýurtdaky kompaniýa arkaly ediljekdigini ikitaraplaýyn maýa goýum ylalaşygy we iki gezek salgyt salmagyň öňüni almak hakynda ylalaşyklar nukdaýnazaryndan bahalandyryň.
  3. Maýany Türkiýäniň banky arkaly getiriň we bank resminamalaryny saklaň.
  4. Döredilenden soň E-TUYS ulanyjysyny ygtyýarlandyryň we habar beriş tertibini kompaniýanyň laýyklyk tertibine goşuň.
  5. Maýa goýum höweslendirişi meýilleşdirilýän bolsa, arzany çykdajydan öň beriň; jikme-jiklik üçin maýa goýum höweslendiriş ulgamy baradaky gollanma.

Köp berilýän soraglar

4875 belgili Kanunyň çäginde daşary ýurt maýasy üçin rugsat almak gerekmi?

Ýok. Kanun rugsat-tassyklama ulgamyny habar beriş ulgamyna öwürdi. Daşary ýurtly maýadar kompaniýasyny ýerli maýadar bilen birmeňzeş tertipde döredýär; maýa goýlandan soň gatnaşyjylar, maýa we iş baradaky maglumatlary E-TUYS arkaly Senagat we tehnologiýa ministrligine habar berýär. Bank işi, energetika ýa-da ýaýlym ýaly düzgünleşdirilýän pudaklarda bolsa ýerli we daşary ýurtly hemmeler üçin hereket edýän ygtyýarnamalar aýratyn alynmalydyr.

Daşary ýurtda ýaşaýan Türkiýäniň raýaty daşary ýurtly maýadar hasaplanýarmy?

Hawa. 4875 belgili Kanunyň 2/a maddasy daşary ýurtda ýaşaýan Türkiýäniň raýatlaryny daşary ýurtly maýadar kesgitlemesine goşýar. Ulanyş düzgünnamasynyň 18-nji maddasyna laýyklykda munuň üçin daşary ýurtda ýaşamak işlemäge ýa-da ýaşamaga rugsatnama bilen resminamalaşdyrylmalydyr. Bu şahslaryň maýa goýumlary hem E-TUYS habarnamalaryna degişlidir we geçirim kepilliginden peýdalanýar.

Biržadan paý satyn almak göni daşary ýurt maýa goýumy hasaplanýarmy?

Biržadan edinmek diňe kompaniýanyň iň azyndan 10% paýyny ýa-da şol möçberde ses hukugyny üpjün edýän bolsa göni daşary ýurt maýa goýumy hasaplanýar (2/b-ii madda). Bu çäkden pes satyn almalar portfel maýa goýumydyr we maýa bazary kanunçylygyna degişlidir. Paýlary biržada dolanyşykda bolmadyk kompaniýalarda bolsa möçberine garamazdan paý edinmek göni maýa goýum häsiýetine eýedir.

E-TUYS-da ýyllyk iş baradaky görnüş haçan doldurylýar?

Ulanyş düzgünnamasynyň 5/b-2 maddasyna laýyklykda EK-1 Göni daşary ýurt maýa goýumlary üçin iş barada maglumat görnüşi her ýyl iň gijä galman maý aýynyň ahyryna çenli E-TUYS-da doldurylýar. Maýanyň köpelmegi, azalmagy we paý geçirmeler bolsa wakadan soňky bir aýyň içinde aýratyn habar berilýär. Görnüşi kompaniýanyň adyndan ygtyýarly elektron sertifikaty bolan ygtyýarlandyrylan ulanyjy doldurýar.

Aragatnaşyk býurosy satuw edip ýa-da faktura ýazyp bilermi?

Ýok. Aragatnaşyk býurosy üçin rugsat Türkiýede täjirçilik işini alyp barmazlyk şerti bilen berilýär. Býuro tanyşdyryş, bazary öwrenmek, üpjün edijä gözegçilik ýa-da sebitleýin utgaşdyryş ýaly goldaw işlerini alyp baryp biler. Barlagda täjirçilik işini alyp barýandygy anyklanan býuronyň rugsady ýatyrylýar. Satuw üçin kompaniýa ýa-da şahamça döretmek gerek.

Daşary ýurt maýaly kompaniýa Türkiýede gozgalmaýan emläk edinip bilermi?

Hawa, emma 2644 belgili Tapu Kanunynyň 36-njy maddasyndaky şertler bilen. Paýlarynyň 50%-ine ýa-da ondan köpüsine daşary ýurtlular eýelik edýän ýa-da dolandyryşyň köplügini bellemäge ygtyýarly kompaniýalar tertipnamadaky iş ugurlaryny ýerine ýetirmek üçin gozgalmaýan emläk edinip bilýärler. Harby gadagan we howpsuzlyk zolaklarynda Baş ştabyň ýa-da ygtyýarly serkerdeligiň, ýörite howpsuzlyk zolaklarynda welaýat häkimliginiň (valilik) rugsady gerek.

Çeşmeler

  • 4875 belgili Göni daşary ýurt maýa goýumlary hakynda Kanun (Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu), 1, 2, 3, 4, 5-nji maddalar, 1-nji goşmaça madda (Resmi Gazeta, 17.06.2003, № 25141; 1-nji goşmaça madda: 21.05.2026-njy ýyldaky 7582 belgili Kanun)
  • Türkiýäniň Konstitusiýa kazyýetiniň 11.03.2008-nji ýyldaky E.2003/71, K.2008/79 belgili karary (4875, 3/d maddanyň ýatyrylmagy)
  • Göni daşary ýurt maýa goýumlary hakynda Kanuny ulanyş düzgünnamasy (Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği), 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 15, 17, 18-nji maddalar (Resmi Gazeta, 20.08.2003, № 25205)
  • 2644 belgili Tapu Kanuny (Tapu Kanunu), 36-njy madda
  • 6112 belgili Radio we telewideniýe kärhanalarynyň döredilmegi we ýaýlym hyzmatlary hakynda Kanun (Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun), 19-njy madda
Hukuk duýduryşyBu sahypa diňe umumy maglumat bermek üçin niýetlenendir we hukuk maslahaty däldir. Türkiýäniň kanunçylygy ýygy-ýygydan üýtgeýär; islendik karar kabul etmezden öň güýjündäki kanunçylygy barlaň we anyk ýagdaýyňyzy ygtyýarly aklawça seljertdiriň. Soraglar üçin: [email protected]

Teklip soraň

Maýa goýumyňyzy gysgaça beýan ediň. Işiň göwrümini, hak hasaplamak usulyny we möhletleri görkezýän ýazmaça teklip e-poçtaňyza iberiler.

WhatsApp arkaly ýazyň[email protected]