Kepekçi & Sepetçi Hüquq Bürosu
Türkiyədə investisiyanın hüquqi xəritəsi
Şirkətin təsisindən təşviq sənədinə, iş icazəsindən arbitraja qədər xarici investorun ehtiyac duyduğu hüquqi çərçivə; 81 vilayətin təşviq regionu, əhalisi və aparıcı sahələri ilə birlikdə vahid atlasda.
İnvestisiya prosesinin ardıcıllığı ilə bələdçilər
Bələdçilər xarici investorun Türkiyədə bu suallarla adətən qarşılaşdığı ardıcıllıqla düzülüb.
Şirkəti təsis etmək
- 1Türkiyədə şirkət açmaqA.Ş., Ltd. Şti., filial və əlaqə bürosunun müqayisəsi; minimum kapital, MERSİS və qeydiyyat addımları.
- 2Birbaşa Xarici İnvestisiyalar haqqında QanunXarici investor və birbaşa investisiya anlayışı, m.3 prinsipləri, E-TUYS bildiriş cədvəli və xüsusi qanunların hüdudları.
- 3Türkiyənin vergi sistemiKorporativ vergi, minimum vergi, dividend stopajı, ƏDV, məhdud vergi ödəyicisinə ödəniş stopajı və təşviqli güzəştli dərəcə; dərəcələrin xülasə cədvəli.
- 4Valyuta və kapital köçürmələriKapitalın bank vasitəsilə gətirilməsi, dividendin köçürülməsi addımları, valyutada müqavilə hüdudları və valyuta krediti qaydaları.
Yer və təşviq seçmək
- 5İnvestisiya təşviq sistemi9903 saylı Qərarla gələn yeni təşviq sistemi: proqramlar, altı region, dəstək dərəcələri, minimum investisiya və E-TUYS müraciəti.
- 6Azad zonalar3218 saylı Qanuna görə 19 azad zona, gömrük və vergi rejimi, istehsalçı azadolması, əmək haqqı vergisi təşviqi və fəaliyyət lisenziyası.
- 7Texnoparklar və OSB-lərTexnoparklarda gəlir və əmək haqqı güzəştləri, 5746 saylı Qanunla Ar-Ge mərkəzləri və OSB-də torpaq ayrılması ilə təşviq üstünlüyü.
- 8Türkiyədə daşınmaz əmlak almaqXarici fiziki şəxslərin və şirkətlərin daşınmaz əmlak əldə etmə hədləri, hərbi zona yoxlaması, tapu rüsumu və satış prosesi.
İşçiləri gətirmək
- 9Türkiyədə iş icazəsiMüddətli, müddətsiz və müstəqil iş icazəsi, Turkuaz Kart; müraciət yolu, müddətlər, şirkət iştirakçısı olan rəhbərlər və imtina əsasları.
- 10Yaşamaq icazəsiQısamüddətli, ailə, tələbə və uzunmüddətli yaşamaq icazəsi; daşınmaz əmlak və investisiya əsasları, müddətlər, tibbi sığorta və müraciət yolu.
- 11Əmək hüququnun əsasları4857 saylı Əmək haqqında Qanuna görə müqavilə növləri, iş vaxtı, illik məzuniyyət, xəbərdarlıq müddətləri, iş təminatı, kompensasiya və məcburi mediasiya.
- 12İnvestisiya ilə vətəndaşlıqDaşınmaz əmlak, kapital, məşğulluq, depozit, dövlət istiqrazı, fond və fərdi pensiya variantlarının hədləri; təsdiq, yaşamaq icazəsi, müraciət və ailə.
İnvestisiyanı qorumaq
- 13Arbitraj və mübahisələrin həlliDövlət məhkəmələri, məcburi mediasiya və beynəlxalq arbitrajın müqayisəsi; 4686 saylı Qanun, ləğv iddiası və xarici arbitraj qərarlarının tanınması və icrası.
- 14KVKK və fərdi məlumatlar6698 saylı KVKK-nın əsas öhdəlikləri; emal şərtləri, məlumatlandırma, VERBİS, məlumat pozuntusunun bildirilməsi və 2024 islahatından sonra xaricə ötürmə.
81 vilayətin göstəricisi
Vilayətlər avtomobil nömrə koduna görə sıralanıb. Sağdakı rəqəm vilayətin təşviq regionudur.
- 01Adana3
- 02Adıyaman6
- 03Afyonkarahisar4
- 04Ağrı6
- 05Amasya4
- 06Ankara1
- 07Antalya1
- 08Artvin4
- 09Aydın2
- 10Balıkesir2
- 11Bilecik3
- 12Bingöl6
- 13Bitlis6
- 14Bolu2
- 15Burdur3
- 16Bursa1
- 17Çanakkale2
- 18Çankırı5
- 19Çorum4
- 20Denizli2
- 21Diyarbakır6
- 22Edirne2
- 23Elazığ4
- 24Erzincan4
- 25Erzurum5
- 26Eskişehir1
- 27Gaziantep3
- 28Giresun5
- 29Gümüşhane6
- 30Hakkari6
- 31Hatay5
- 32Isparta3
- 33Mersin2
- 34İstanbul1
- 35İzmir1
- 36Kars6
- 37Kastamonu4
- 38Kayseri2
- 39Kırklareli3
- 40Kırşehir4
- 41Kocaeli1
- 42Konya2
- 43Kütahya3
- 44Malatya4
- 45Manisa2
- 46Kahramanmaraş5
- 47Mardin6
- 48Muğla1
- 49Muş6
- 50Nevşehir3
- 51Niğde5
- 52Ordu5
- 53Rize3
- 54Sakarya2
- 55Samsun3
- 56Siirt6
- 57Sinop5
- 58Sivas4
- 59Tekirdağ2
- 60Tokat5
- 61Trabzon3
- 62Tunceli5
- 63Şanlıurfa6
- 64Uşak3
- 65Van6
- 66Yozgat5
- 67Zonguldak3
- 68Aksaray4
- 69Bayburt5
- 70Karaman3
- 71Kırıkkale3
- 72Batman6
- 73Şırnak6
- 74Bartın5
- 75Ardahan6
- 76Iğdır6
- 77Yalova2
- 78Karabük3
- 79Kilis5
- 80Osmaniye5
- 81Düzce3
Bu atlas nə təqdim edir?
Türkiyə Şirkət və İnvestisiya Atlası Kepekçi & Sepetçi Hüquq Bürosunun (Kepekçi & Sepetçi Hukuk Bürosu) Türkiyəyə investisiya qoymağı düşünən xarici şirkətlər və sahibkarlar üçün hazırladığı çoxdilli məlumat mənbəyidir. Atlas iki hissədən ibarətdir: hüquqi bələdçilər şirkətin təsisindən mübahisələrin həllinə qədər investisiya prosesinin hər mərhələsini qüvvədə olan qanunvericilik əsasında izah edir; 81 vilayətin xəritəsi isə hər vilayətin investisiya təşviqi regionunu, əhalisini, inkişaf agentliyini, azad zonalarını və aparıcı sahələrini rəsmi mənbələr əsasında göstərir.
Bələdçilərdə istinad edilən qanun, Prezident qərarı və əsasnamə müddəaları mevzuat.gov.tr saytındakı qüvvədə olan mətnlərlə tutuşdurularaq yoxlanılır; vilayət məlumatları Türkiyə Statistika İnstitutunun (TÜİK), Sənaye və Texnologiya Nazirliyinin (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı) və Ticarət Nazirliyinin (Ticaret Bakanlığı) nəşrlərinə əsaslanır. Təsdiqlənə bilməyən məlumat atlasa daxil edilmir. Metodologiya barədə ətraflı məlumat üçün metodologiya və mənbələr səhifəsinə baxa bilərsiniz.
Türkiyədə hazırda hansı təşviq sistemi qüvvədədir?
Türkiyədə investisiya təşviqləri bu gün 9903 saylı Prezident Qərarına əlavə edilmiş İnvestisiyalara Dövlət Yardımları haqqında Qərarla (Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar) tənzimlənir (Rəsmi Qəzet, 30.05.2025, № 32915). Bu Qərar 2012-ci ildən tətbiq olunan 2012/3305 saylı Qərarı qüvvədən salıb. Yeni sistem Türkiyə Əsri İnkişaf Hamləsindən (Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi), Sektoral Təşviq Sistemindən və regional təşviqlərdən ibarətdir; vilayətlər sosial-iqtisadi inkişaf səviyyəsinə görə altı regiona bölünür. Ətraflı məlumat investisiya təşviqləri sistemi bələdçisindədir.
Tez-tez verilən suallar
Əcnəbilər Türkiyədə yerli investorlarla eyni hüquqlara malikdirmi?
Bəli. 4875 saylı Birbaşa Xarici İnvestisiyalar haqqında Qanunun 3-cü maddəsinə görə, beynəlxalq sazişlərdə və xüsusi qanunlarda başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, xarici investorlar yerli investorlarla bərabər rejimə tabedir və Türkiyədə birbaşa investisiya qoymaqda sərbəstdirlər.
Hansı vilayətdə investisiya daha çox təşviq verir?
Regional dəstəklər 9903 saylı Qərarın 2 nömrəli əlavəsindəki region nömrəsi artdıqca genişlənir. Məsələn, sosial sığorta haqqının işəgötürən payı üzrə dəstək 2-ci regionda 1 il, 6-cı regionda isə 12 il tətbiq olunur. Bununla belə, təşviq yeganə meyar deyil; bazar, təchizat zənciri, logistika və ixtisaslı işçi qüvvəsi də həlledici amillərdir.
Bu saytdakı məlumatlar hüquqi rəyi əvəz edirmi?
Xeyr. Atlas ümumi məlumat xarakteri daşıyır. Konkret investisiya qərarı verməzdən əvvəl qüvvədə olan qanunvericilik və sizin vəziyyətiniz vəkil tərəfindən qiymətləndirilməlidir.